4 września 2018

Przejmij kontrolę nad tym, czego się uczysz w pracy - Tomas Chamorro-Premuzic

Ludzie mają niezwykłą zdolność do nauki, ale nasza motywacja do przyswajania wiedzy zmniejsza się z wiekiem.

Jako dzieci jesteśmy w naturalny sposób ciekawi i bez skrępowania badamy otaczający nas świat. W dorosłym życiu znacznie bardziej interesuje nas utrwalenie tego, czego się nauczyliśmy, do tego stopnia, że opieramy się wszelkim informacjom i danym, które podważają nasze poglądy i opinie.

Nie dziwi więc, że istnieje popyt na pracowników, którzy wykazują „zdolność uczenia się”, czyli chęć szybkiego rozwoju i dostosowania umiejętności do potrzeb rynku pracy w całym okresie aktywności zawodowej. Popyt ten znacząco zwiększyła rewolucja technologiczna, której jesteśmy świadkami.

W istocie jedną z głównych zmian kulturowych i intelektualnych w erze cyfrowej jest to, że informacja stała się towarem, a dostęp do niej jest powszechny. Dzięki odpowiednio zadanemu pytaniu (oraz wifi) możemy znaleźć odpowiedź na każde pytanie, jeśli tylko jesteśmy w stanie ocenić, czy jest właściwa – co w świecie fake news i brudnych danych może być nie lada wyczynem.

Z punktu widzenia kariery główną konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że wiedza i doświadczenie uległy dewaluacji. To, co wiemy, ma obecnie mniejsze znaczenie niż to, czego możemy się nauczyć.

Z kolei pracodawcy są mniej zainteresowani zatrudnianiem osób posiadających szczególną wiedzę specjalistyczną w porównaniu z osobami mającymi ogólną umiejętność rozwijania odpowiedniej wiedzy w przyszłości – szczególnie jeśli potrafią to robić konsekwentnie i w szerokim zakresie ról. Należy zauważyć, że zainteresowanie osobami, które potrafią nauczyć się uczyć, nie jest niczym szczególnie nowym.

Ponad sto lat temu francuski psycholog Alfred Binet, pionier zastosowania nowoczesnej pedagogiki i nauki o rozwoju dzieci w edukacji formalnej, zauważył, że „naszym podstawowym obowiązkiem nie jest uczenie [uczniów] rzeczy, które wydają się nam się najbardziej przydatne, lecz uczenie ich, jak się uczyć”. Przeskoczmy do współczesności, a punkt widzenia Bineta prawdopodobnie stanie się bardziej aktualny niż kiedykolwiek wcześniej.

W czasach, kiedy wszyscy możemy uzyskać te same informacje, kluczowym wyróżnikiem nie jest dostęp do danych, lecz umiejętność ich wykorzystania; zdolność przełożenia dostępnych informacji na użyteczną wiedzę. Jak na ironię, nadmiar informacji może spowodować ubóstwo wiedzy.

Przeciwstawianie się cyfrowym zakłóceniom uwagi i niezbędna dyscyplina do nauki wymaga ciekawości i głodnego umysłu. W przeciwieństwie do naszych ewolucyjnych przodków żyjących w świecie stosunkowo niewielkiej stymulacji środowiskowej, która nagradzała zwracanie uwagi na nowości, obecnie bardziej korzystne jest ignorowanie nowych informacji niż ich przyswajanie.

Podobnie jak nasza ewolucyjna skłonność do maksymalizacji spożycia kalorii przestała już być cechą adaptacyjną, stając się cechą utrudniającą przystosowanie w świecie obfitej, taniej i szybko dostępnej żywności, nasze ewolucyjne predyspozycje do pochłaniania jak największej liczby nowych informacji nie są już przydatne w erze Facebooka, Twittera i linków zachęcających nas, by w nie kliknąć. Kim i Kanye [Kim Kardashian i Kanye West – przyp. tłum.] to intelektualne odpowiedniki hamburgerów i pizzy – trudno się im oprzeć, ale zapewniają naszym wygłodniałym umysłom ograniczoną wartość odżywczą.

 

Co gorsza, dzisiejsze miejsca pracy i kariery częstokroć ograniczają naszą zdolność do nauki, wymagając nieustannie wysokiego poziomu wyników i koncentrując naszą energię na ich osiąganiu, a nie na poszerzaniu umiejętności. Zamiast autentycznie promować kulturę uczenia się, większość pracodawców ma obsesję na punkcie wyników. Wymaganie coraz większej wydajności i efektywności może się okazać jednak największą barierą ograniczającą ciekawość i uczenie się. Osoby, które pragną przezwyciężyć to wyzwanie, powinny wziąć sobie do serca poniższe cztery sugestie.

1. Wybierz odpowiednią organizację

Większość osób nie uwzględnia „potencjału uczenia się” jako jednego z kluczowych kryteriów wyboru pracy – nie należy ich jednak naśladować. Oczywiście potencjał uczenia się częściowo zależy od osobowości, w której kluczowe znaczenie mają takie cechy jak zdolność uczenia się, ciekawość i otwartość na doświadczenie. Nic więc dziwnego, że inteligencja jest również bardzo ważną cechą. Ale niezależnie od tych cech na skłonność do uczenia się znaczący wpływ będzie miał rodzaj pracy, kariera i wybrana organizacja. Na przykład badania pokazują, że wzbogacanie środowiska uczenia się odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu doświadczeń i pomaga w zdobywaniu nowej wiedzy. Firmy takie jak Google, Unilever i Edmunds.com skutecznie budują kultury pobudzające ciekawość pracowników i nagradzające ich za formalną i nieformalną naukę. Aby stworzyć kulturę uczenia się, organizacje muszą cenić bezpieczeństwo psychologiczne, różnorodność, otwartość na pomysły i czas refleksji – elementy, które mogą mieć negatywny wpływ na krótkoterminowe rezultaty.

2. Zarezerwuj czas na naukę

Jedną z największych barier w nauce jest czas, szczególnie gdy koncentruje się na zapewnianiu wyników na najwyższym poziomie. To samo dotyczy przełożonych, więc nie należy oczekiwać, że poświęcą dostatecznie dużo czasu twojemu procesowi nauki. W istocie twój szef będzie zbyt zajęty, aby zarezerwować czas na własną naukę. Dlatego ważne jest wzięcie odpowiedzialności za ten proces i zarządzanie własnym rozwojem oraz doskonaleniem zawodowym. Jeśli czekasz, aż ktoś ci powie, czego masz się nauczyć, nie prezentujesz proaktywnej postawy do uczenia się. To od ciebie zależy, czy zarezerwujesz sobie czas na zdobywanie wiedzy.

3. Ignoruj swoje mocne strony

Wygodnie jest wybierać pracę, która odpowiada naszym mocnym stronom – talent to przecież w znacznej mierze osobowość postawiona we właściwym miejscu. Aby jednak rozwijać nowe mocne strony, musimy zająć się tymi słabymi. Jeśli więc zależy ci na zdobyciu nowej wiedzy czy umiejętności, których ci brakuje, musisz skupić się na tym, czego nie wiesz. To z kolei wymaga odwagi oraz wsparcia ze strony pracodawcy. Czasami kompromisem może się okazać znalezienie pokrewnych umiejętności: wykorzystanie części posiadanych zdolności, aby nauczyć się nowych rzeczy lub zdobyć cenne doświadczenia w nowej dziedzinie. Pamiętaj: nawet jeśli początkowo twoje wyniki się pogorszą, ostatecznie poprawisz zdolność uczenia się i przyswajania nowych rzeczy, a tym samym zwiększysz zakres swoich mocnych stron.

4. Ucz się od innych

Zbyt często utożsamiamy naukę z formalnym szkoleniem lub edukacją. Znaczna część okazji do nauki ma bowiem charakter organiczny lub spontaniczny, również w pracy. Uczyć można się nie tylko na zorganizowanych kursach lub z materiałów szkoleniowych, ale i od innych: np. osób na tym samym szczeblu, współpracowników, szefów, a zwłaszcza mentorów. W istocie podczas gdy formalne interwencje edukacyjne jedynie przyśpieszają przyswajanie określonych treści lub wiedzy specjalistycznej, spontaniczna i społeczna nauka w większym stopniu przyczynia się do powstania nowych nawyków i zachowań praktycznych. Zauważono również, że większość problemów, które napotykamy w codziennym życiu zawodowym, jest źle zdefiniowana. Brak obiektywnie poprawnego rozwiązania skłania więc do uczenia adaptacyjnego, a nie specjalistycznego. To z kolei wymaga szukania odpowiednich informacji zwrotnych i otwartości na sugestie innych, w tym krytyczne.

Większość z nas tak bardzo stara się pokazać, że posiada kompetencje, iż zapomina o nauce. Również prośby o sugestie postrzegamy jako oznakę słabości. Mając jednak ograniczone możliwości uczenia się od innych, zawsze możemy nauczyć się czegoś o sobie: jak inni nas postrzegają, nasze zdolności i wyniki? Odpowiedzi na te pytania pomogą zidentyfikować luki, a także obszary wiedzy, które w przyszłości powinniśmy zgłębić.

Co istotne, nigdy nie powinniśmy rezygnować z pogłębiania wiedzy. Niezależnie od dotychczasowych osiągnięć i aktualnego poziomu wiedzy nasza przyszłość będzie zależeć od umiejętności ciągłego uczenia się.

https://www.hbrp.pl/b/przejmij-kontrole-nad-tym-czego-sie-uczysz-w-pracy/PTeAa6fRN